Η «αποθήκευση προσωπικού» στις επιλογές πολλών εργοδοτών, αντί απολύσεων

Υπάρχουν επιχειρήσεις που προχωρούν σε μειώσεις εργαζομένων και αυτές που «αποθηκεύουν εργατικό δυναμικό», αναμένοντας ότι οι συνθήκες στην αγορά θα βελτιωθούν και αυτό θα τις αναγκάσει αργότερα σε προσλήψεις.
Οι διαφορετικές τάσεις που υπάρχουν στις επιχειρήσεις της Ευρωζώνης καταγράφονται στο τελευταίο οικονομικό δελτίο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) και όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται «οι επιχειρήσεις που έχουν αντιμετωπίσει δυσμενείς κλυδωνισμούς στην επιχειρηματική τους δραστηριότητα μπορούν να αποφασίσουν είτε να μειώσουν το εργατικό δυναμικό τους, είτε να το διατηρήσουν, δηλαδή να «αποθηκεύσουν εργατικό δυναμικό».
Συνοπτικά, η συσσώρευση εργατικού δυναμικού (μεγαλύτερη διαθεσιμότητα) και οι προσδοκίες των επιχειρήσεων (για προσλήψεις/ανάπτυξη) είναι στενά συνδεδεμένα στοιχεία που παρακολουθεί η ΕΚΤ για την κατανόηση της οικονομικής πορείας, ειδικά σε περιόδους μεταβλητότητας.
Ο δείκτης διατήρησης προσωρινά υπεράριθμου προσωπικού (labour hoarding indicator) της ΕΚΤ αξιοποιεί στοιχεία από την έρευνα για την πρόσβαση των επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση στη ζώνη του ευρώ για να υπολογίσει το ποσοστό των επιχειρήσεων που δεν έχουν μειώσει το προσωπικό τους (περιθώριο απασχόλησης) παρά την πρόσφατη επιδείνωση του επιχειρηματικού τους περιβάλλοντος.
Στην ανάλυση σημειώνεται ότι το φαινόμενο της διατήρησης προσωρινά υπεράριθμου προσωπικού έλαβε σημαντικές διαστάσεις το 2022, μετά την ενεργειακή κρίση. Ενώ ο δείκτης έχει υποχωρήσει σταδιακά μετά την περίοδο υψηλού πληθωρισμού (ο οποίος κορυφώθηκε περίπου στο 30% το γ΄ τρίμηνο του 2022), παραμένει υψηλότερος από τον μέσο όρο του (13%) πριν από την πανδημία. Το γ΄ τρίμηνο του 2025 το 17% των επιχειρήσεων αποφάσισε να διατηρήσει προσωρινά υπεράριθμο προσωπικό.
Οι συντάκτες της ανάλυσης προχωρούν σε κατηγοριοποίηση των επιχειρήσεων σε τρεις ομάδες: τις επιχειρήσεις που δεν ανέφεραν επιδείνωση του επιχειρηματικού τους περιβάλλοντος στο πρόσφατο παρελθόν (διατήρηση της υφιστάμενης κατάστασης – business as usual ), στις επιχειρήσεις που βρέθηκαν αντιμέτωπες με δυσμενείς διαταραχές, αλλά δεν μείωσαν το προσωπικό τους (διατήρηση προσωρινά υπεράριθμου προσωπικού – hoarding labour) και στις επιχειρήσεις που αντιμετώπισαν δυσμενείς διαταραχές και μείωσαν τον αριθμό των υπαλλήλων τους (μείωση προσωπικού – shedding labour) το τελευταίο τρίμηνο του 2025.
Η κάθε ομάδα αντιλαμβάνεται διαφορετικά πώς θα εξελιχθεί η επιχειρηματική τους δραστηριότητα, κάτι που θα έχει επίδραση και στους εργαζόμενους. Οι επιχειρήσεις της κατηγορίας «διατήρηση της υφιστάμενης κατάστασης» δεν αναμένουν επιδείνωση των πωλήσεων ή των επενδύσεών τους κατά τους τρεις επόμενους μήνες. Οι επιχειρήσεις των άλλων δύο κατηγοριών αναμένουν πτώση των πωλήσεων και των επενδύσεων, ωστόσο εκείνες που διατηρούν το εργατικό δυναμικό τους τείνουν να είναι λιγότερο απαισιόδοξες για το εγγύς μέλλον σε σύγκριση με τις επιχειρήσεις που απολύουν εργαζομένους.
Αυτό δείχνει ότι οι αποφάσεις για διατήρηση ή μη των εργαζομένων εξαρτώνται από τις προσδοκίες των επιχειρήσεων για το επιχειρηματικό περιβάλλον στο μέλλον, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα.
Η ανάλυση της ΕΚΤ αναφέρει ότι ανεξάρτητα από την απόφαση συσσώρευσης εργατικού δυναμικού, οι επιχειρήσεις που επηρεάζονται από την επιδείνωση της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας, δεν αναμένουν να είναι σε θέση να αυξήσουν τις τιμές τους τόσο πολύ, υπονοώντας ασθενέστερη ζήτηση για τα προϊόντα τους ή ισχυρότερες ανταγωνιστικές πιέσεις.
Η μειωμένη τιμολογιακή ισχύς τους – ενώ η αύξηση των μισθών παραμένει ίδια – θα μπορούσε να διαβρώσει τα περιθώρια κέρδους, αναγκάζοντας τις επιχειρήσεις αυτές να διερευνήσουν άλλους τρόπους μείωσης του κόστους εργασίας τους, σημειώνεται στην ανάλυση του οικονομικού δελτίου.