Σε οριακό σημείο βρίσκονται τα κέντρα ημέρας για άτομα με αναπηρίες στην Κύπρο, με τους ίδιους τους γονείς να προειδοποιούν πλέον ανοιχτά για λουκέτο, καταγγέλλοντας εγκατάλειψη από το κράτος και σοβαρά κενά στο υπό συζήτηση νομοσχέδιο για την αναπηρία.
Με φανερή αγανάκτηση, ο πρόεδρος της Παγκύπριας Οργάνωσης Συνδέσμων Γονέων Παιδιών με Ειδικές Ανάγκες, Χρίστος Αυγουστίνος, δήλωσε ενώπιον της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εργασίας ότι τα κέντρα «είναι έτοιμα να κλείσουν», προσθέτοντας με νόημα: «θα τα κλειδώσουμε και θα παραδώσουμε τα κλειδιά στο κράτος».
Όπως εξήγησε, οι οργανωμένοι γονείς δεν συμμετείχαν στη διαβούλευση του νομοσχεδίου και διαπιστώνουν σήμερα ότι η λεγόμενη «μεγάλη εικόνα» αφήνει εκτός κρίσιμες ανάγκες, κυρίως την πρώιμη παιδική παρέμβαση. «Δεν μπορεί ένα παιδί να γεννιέται με αναπηρία και να μένει χωρίς καμία ουσιαστική στήριξη», υπογράμμισε, τονίζοντας την ανάγκη για εξειδικευμένους θεραπευτές και εκπαιδευτικούς από τα πρώτα στάδια της ζωής.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το νομοσχέδιο δεν καλύπτει ούτε το ζήτημα της στήριξης των κέντρων ημέρας, τα οποία –όπως ανέφερε– λειτουργούν εδώ και χρόνια χάρη στις θυσίες και τις πρωτοβουλίες των οικογενειών. «Δεν είναι δυνατόν γονείς 80 ετών να αναγκάζονται να βγαίνουν στους δρόμους για να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Το θέμα της υποχρηματοδότησης είχε αναδειχθεί και από τον ίδιο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας το καλοκαίρι του 2025, όταν ζητήθηκε παράταση στη φοίτηση παιδιών με αναπηρία στα σχολεία, λόγω της αδυναμίας των κέντρων ημέρας να ανταποκριθούν επαρκώς.
Παρά τις επισημάνσεις, όπως καταγγέλλεται, η συζήτηση οδηγείται σε κατ’ άρθρον εξέταση, γεγονός που –σύμφωνα με τους γονείς– αφήνει εκτός τα δύο βασικά αιτήματά τους: την πρώιμη παρέμβαση και την ουσιαστική ενίσχυση των δομών.
Την ίδια ώρα, και η Επίτροπος Προστασίας Δικαιωμάτων του Παιδιού έχει επισημάνει επανειλημμένα σοβαρές ελλείψεις στο νομοσχέδιο, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τα παιδιά με αναπηρίες.
Η κατάσταση αποτυπώνεται δραματικά και μέσα από πραγματικά περιστατικά: χαρακτηριστική είναι η περίπτωση 71χρονης γυναίκας με νοητική αναπηρία, την οποία εξακολουθεί να φροντίζει η 91χρονη μητέρα της, ελλείψει επαρκών δομών.
Τα κέντρα ημέρας, που φιλοξενούν κυρίως ενήλικα άτομα με νοητικές αναπηρίες, δημιουργήθηκαν με κόπο και έξοδα των ίδιων των οικογενειών. Σήμερα, όμως, βρίσκονται αντιμέτωπα με τον κίνδυνο να βάλουν λουκέτο, με τις ευθύνες να μεταφέρονται πλέον ξεκάθαρα στην πολιτεία και τις αποφάσεις που θα ληφθούν το επόμενο διάστημα.
«Θα τα κλειδώσουμε και θα φύγουμε» – Σοκ από γονείς για τα κέντρα ημέρας ΑμεΑ: Στο χείλος της κατάρρευσης
Τα κέντρα ημέρας για άτομα με αναπηρίες στην Κύπρο βρίσκονται σε οριακό σημείο, με τους γονείς να προειδοποιούν για λουκέτο λόγω της εγκατάλειψης από το κράτος και των κενών στο υπό συζήτηση νομοσχέδιο για την αναπηρία. Ο πρόεδρος της Παγκύπριας Οργάνωσης Συνδέσμων Γονέων Παιδιών με Ειδικές Ανάγκες, Χρίστος Αυγουστίνος, δήλωσε ότι τα κέντρα είναι έτοιμα να κλείσουν και ότι οι γονείς θα παραδώσουν τα κλειδιά στο κράτος. Οι γονείς καταγγέλλουν ότι δεν συμμετείχαν στη διαβούλευση του νομοσχεδίου και ότι αυτό δεν καλύπτει κρίσιμες ανάγκες, όπως η πρώιμη παιδική παρέμβαση. Επισημαίνουν την ανάγκη για εξειδικευμένους θεραπευτές και εκπαιδευτικούς από τα πρώτα στάδια της ζωής, καθώς και την έλλειψη στήριξης για τα ίδια τα κέντρα ημέρας, τα οποία λειτουργούν χάρη στις θυσίες των οικογενειών. Το πρόβλημα της υποχρηματοδότησης είχε αναδειχθεί και από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, όταν ζητήθηκε παράταση στη φοίτηση παιδιών με αναπηρία στα σχολεία λόγω της αδυναμίας των κέντρων ημέρας να ανταποκριθούν. Παρά τις επισημάνσεις, η συζήτηση οδηγείται σε κατ’ άρθρον εξέταση, αφήνοντας εκτός τα αιτήματα για πρώιμη παρέμβαση και ενίσχυση των δομών. Η Επίτροπος Προστασίας Δικαιωμάτων του Παιδιού έχει επίσης επισημάνει σοβαρές ελλείψεις στο νομοσχέδιο, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τα παιδιά με αναπηρίες. Η κατάσταση είναι δραματική, με παραδείγματα όπως η 71χρονη γυναίκα με νοητική αναπηρία που φροντίζεται από τη 91χρονη μητέρα της λόγω έλλειψης δομών.
