Ιράν: Ετοιμάζεται για χτυπήματα ο Τραμπ την ώρα που το καθεστώς στρώνει κρεμάλες για διαδηλωτές

Στις αποψινές δηλώσεις του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, οι οποίες είναι προγραμματισμένες για τις 21:00 (ώρα Κύπρου) είναι στραμμένα τα βλέμματα της διεθνούς κοινότητας και παρόλο που δεν έχει ανακοινωθεί επισήμως ότι η εμφάνιση του Αμερικανού Προέδρου θα αφορά το Ιράν, είτε αποκλειστικά είτε εν μέρει, η κυρίαρχη εκτίμηση, και στο Ισραήλ, είναι ότι θα προχωρήσει σε ανακοινώσεις για το κρίσιμο αυτό ζήτημα.
Οι εκτιμήσεις αυτές ενισχύονται υπό το βάρος των μαζικών δολοφονιών διαδηλωτών στο Ιράν και της κλιμακούμενης διεθνούς κατακραυγής. Ενδεικτική είναι η δήλωση του Γάλλου Υπουργού Εξωτερικών, Ζαν Νοέλ Μπαρό, ότι «η καταστολή στο Ιράν είναι πιθανώς η πιο βίαιη στη σύγχρονη ιστορία της χώρας».
Σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Reuters, ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος ανέφερε σήμερα ότι η Τεχεράνη έχει έρθει σε επαφή με γειτονικές χώρες σε μια προσπάθεια να αποτραπεί ενδεχόμενη αμερικανική επίθεση στο ιρανικό έδαφος. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι «το Ιράν θα βομβαρδίσει αμερικανικές βάσεις εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες επιτεθούν πρώτες».
Υπενθυμίζεται ότι οι ΗΠΑ έχουν στρατιωτική παρουσία ή/και βάσεις σε εννέα χώρες της ευρύτερης περιοχής: στο Κατάρ, το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ, το Ιράκ, τη Συρία, την Ιορδανία, τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ομάν.
Ο ίδιος αξιωματούχος δήλωσε ότι οι απευθείας συνομιλίες μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ έχουν διακοπεί, μετά τις απειλές, όπως είπε, του Ντόναλντ Τραμπ.
Λίγο μετά τη δημοσιοποίηση των δηλώσεων, ενεργοποιήθηκαν παρεμβολές GPS σε περιοχές του Ιράκ και του Ιράν, ενώ απογειώθηκε από το Ισραήλ το πρωθυπουργικό αεροσκάφος «Κανάφ Τσιγιόν» (Φτερό της Σιόν), με ισραηλινές πηγές να κάνουν λόγο για πτήση εκπαίδευσης.
Στην υπόθεση παρεμβαίνει και η Άγκυρα, με τον Υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, να συνομιλεί το τελευταίο 24ωρο δύο φορές με τον Ιρανό ομόλογό του, Αμπάς Αρακγτσί. Ο τελευταίος επιχείρησε να αποδώσει την ευθύνη για τις διαδηλώσεις στο Ισραήλ, προβάλλοντας και ισχυρισμούς για «ένοπλους διαδηλωτές», ενώ δήλωσε ότι ο πρόεδρος Τραμπ «γνωρίζει πού να απευθυνθεί για να σταματήσει τη σφαγή». Σύμφωνα με την Τεχεράνη, στους νεκρούς περιλαμβάνονται και «100 μάρτυρες», δηλαδή μέλη των υπηρεσιών ασφαλείας.
Η Τουρκία υποστηρίζει ότι οποιαδήποτε ξένη παρέμβαση στο Ιράν θα οδηγήσει σε βαθύτερη αποσταθεροποίηση. Ο εκπρόσωπος του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), Ομέρ Τσελίκ, δήλωσε ότι η Άγκυρα, παρά τις εσωτερικές δυσκολίες στο Ιράν, κατά την έκφρασή του, δεν επιθυμεί χάος στη γειτονική χώρα. Επικαλούμενος τον Ιρανό Πρόεδρο, Μασούντ Πεζεσκιάν, ο κ. Τσελίκ τόνισε ότι τα προβλήματα του Ιράν πρέπει να επιλυθούν μέσω των εσωτερικών δυναμικών της κοινωνίας και της εθνικής βούλησης.
Την ίδια ώρα, ο αρχηγός των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, Αμπντολραχίμ Μουσαβί, ισχυρίστηκε ότι «εχθρικά στοιχεία εισήχθησαν τις τελευταίες ημέρες στη χώρα βάσει οργανωμένου σχεδίου», κατηγορώντας τα για σοβαρές πράξεις βίας και δολιοφθοράς. Ανέφερε ότι, μετά την «αποτυχία των αντιπάλων στον λεγόμενο “Πόλεμο των Δώδεκα Ημερών”», ακολούθησε σχέδιο επιθέσεων από εκπαιδευμένα στοιχεία που διείσδυσαν δια ξηράς.
Ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι που σταθμεύουν στο Κατάρ έλαβαν εντολή να αποχωρήσουν από τη βάση έως το βράδυ, ενώ οι ΗΠΑ επιβεβαίωσαν την έναρξη επείγουσας εκκένωσης στρατιωτικών εγκαταστάσεων στη Μέση Ανατολή.
Το Ιράν υπόσχεται γρήγορες δίκες για τους διαδηλωτές που έχουν συλληφθεί
Το Ιράν υποσχέθηκε σήμερα «γρήγορες» δίκες για τους υπόπτους που έχουν συλληφθεί στη διάρκεια των διαδηλώσεων, ενώ οι οργανώσεις για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων φοβούνται μαζική χρήση της θανατικής ποινής στη χώρα που έχει εν πολλοίς αποκοπεί από τον υπόλοιπο κόσμο εδώ και σχεδόν μία εβδομάδα.
Στην Τεχεράνη χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν για τις κηδείες περισσότερων από 100 μελών των δυνάμεων ασφαλείας και άλλων «μαρτύρων» που σκοτώθηκαν στις διαδηλώσεις που συγκλονίζουν το Ιράν από τις 28 Δεκεμβρίου.
Εικόνες που μετέδωσε η κρατική τηλεόραση δείχνουν το πλήθος να ανεμίζει σημαίες της Ισλαμικής Δημοκρατίας για την τελετή αυτή, που ξεκίνησε με την ανάγνωση προσευχών για τους νεκρούς μπροστά από το Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης. Το πλήθος κρατούσε πανό με συνθήματα όπως «Θάνατος στην Αμερική» και φωτογραφίες του ανώτατου ηγέτη, του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σύμφωνα με δημοσιογράφο του Γαλλικού Πρακτορείου στην Τεχεράνη, καθώς και μια φωτογραφία που έδειχνε τον Ντόναλντ Τραμπ με αίμα στο πρόσωπο έπειτα από μια απόπειρα δολοφονίας το 2024, με τη λεζάντα: «Αυτή τη φορά δεν θα αστοχήσει».
«Το Ιράν δεν έχει δει ποτέ τέτοιο επίπεδο καταστροφής», είπε ενώπιον του πλήθους ο Αμπτνολραχίμ Μουσαβί, αναφερόμενος στις βίαιες ενέργειες που σημειώθηκαν στη διάρκεια των διαδηλώσεων.
Τουλάχιστον 700 διαδηλωτές -πιθανόν όμως χιλιάδες, σύμφωνα με μη κυβερνητικές οργανώσεις- σκοτώθηκαν στη διάρκεια του κινήματος αμφισβήτησης και πολλοί άνθρωποι συνελήφθησαν.
Σύμφωνα με τα ιρανικά ΜΜΕ, ο επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας υποσχέθηκε σήμερα «γρήγορες» και «δημόσιες» δίκες έπειτα από επίσκεψη διάρκειας πέντε ωρών σε φυλακή της Τεχεράνης όπου κρατούνται διαδηλωτές – «ταραξίες», σύμφωνα με τις αρχές.
«Αν κάποιος πυρπόλησε κάποιον, τον αποκεφάλισε πριν κάψει το σώμα του, οφείλουμε να κάνουμε τη δουλειά μας γρήγορα», δήλωσε ο Γκολαμχοσέιν Μοχσενί Ετζεΐ.
Σε βίντεο που μετέδωσε η κρατική τηλεόραση, φαίνεται καθισμένος μπροστά από μια ιρανική σημαία σε μια μεγάλη αίθουσα φυλακής, να ανακρίνει ο ίδιος έναν άνδρα με γκρι στολή κρατουμένου, το πρόσωπο του οποίου έχει φλουταριστεί. Ο κρατούμενος κατηγορείται για μεταφορά βομβών μολότοφ σε πάρκο της πρωτεύουσας.
Οι υπέρμαχοι των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ανησυχούν ότι επίκεινται εκτελέσεις εξπρές.
Η Διεθνής Αμνηστία και άλλες οργανώσεις δήλωσαν πως έχουν πληροφορίες για εκτέλεση ενός πρώτου διαδηλωτή σήμερα, πληροφορία την οποία προώθησε επίσης η αμερικανική διπλωματία.
«Περισσότεροι από 10.600 διαδηλωτές έχουν συλληφθεί (…). Ο Ερφάν Σολτάνι, 26 ετών, η εκτέλεση του οποίου έχει προγραμματιστεί για τις 14 Ιανουαρίου, είναι ένας από αυτούς», έγραψε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ σε μήνυμα στα φαρσί στο X.
Η Αμνηστία ζήτησε από το Ιράν «να αναστείλει αμέσως όλες τις εκτελέσεις, μεταξύ των οποίων και του Ερφάν Σολτάνι». Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, κατηγορεί την Ουάσινγκτον ότι αναζητεί «πρόσχημα» για στρατιωτική επέμβαση.
Εξάλλου, η Ντόχα επιβεβαίωσε ότι σήμερα ότι ελήφθησαν προληπτικά μέτρα στην αμερικανική αεροπορική βάση Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ, συμπεριλαμβανομένης της αποχώρησης μέρους του προσωπικού, λόγω των αυξανόμενων περιφερειακών εντάσεων.
Η υπηρεσία διεθνών ΜΜΕ του Κατάρ μετέδωσε ότι τα μέτρα αυτά αποτελούν μέρος ευρύτερων προσπαθειών για την προστασία της ασφάλειας των πολιτών και των κατοίκων και την προστασία κρίσιμων υποδομών και στρατιωτικών εγκαταστάσεων, προσθέτοντας ότι τυχόν περαιτέρω εξελίξεις θα ανακοινωθούν μέσω επίσημων διαύλων.
Την ίδια ώρα, ένοπλες ομάδες αυτονομιστών Κούρδων προσπάθησαν να περάσουν από το Ιράκ στο Ιράν, ανέφεραν στο πρακτορείο Reuters τρεις πηγές, μια πιθανή ένδειξη ότι ξένες οντότητες ενδεχομένως επιχειρούν να εκμεταλλευτούν την αστάθεια στη χώρα αυτή εν μέσω της καταστολής των διαδηλώσεων από την Τεχεράνη.
Οι τρεις πηγές –μεταξύ των οποίων και ένας υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος– μίλησαν στο πρακτορείο υπό τον όρο ότι θα παραμείνουν ανώνυμες. Όπως είπαν, η υπηρεσία πληροφοριών της γειτονικής Τουρκίας προειδοποίησε τους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν (IRGC) ότι Κούρδοι μαχητές πέρασαν τα σύνορα τις τελευταίες ημέρες. Ο Ιρανός αξιωματούχος είπε ότι οι IRGC συγκρούστηκαν με τους Κούρδους μαχητές οι οποίοι επιδίωκαν να προκαλέσουν αστάθεια και να εκμεταλλευτούν τις διαδηλώσεις.
Η τουρκική υπηρεσία πληροφοριών ΜΙΤ δεν σχολίασε το θέμα, ούτε εξάλλου και η τουρκική προεδρία στην Άγκυρα. Η Τουρκία, που χαρακτηρίζει τρομοκράτες τους Κούρδους μαχητές στο βόρειο Ιράκ, έχει προειδοποιήσει τις τελευταίες ημέρες ότι οποιαδήποτε ξένη επέμβαση στο Ιράν θα κλιμακώσει τις περιφερειακές κρίσεις.
Επίσης, η Πρεσβεία των ΗΠΑ στη Σαουδική Αραβία ζήτησε σήμερα από τα μέλη του προσωπικού της να «επιδείξουν αυξημένη προσοχή και να περιορίσουν τις μετακινήσεις» κοντά σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, μετά την απειλή του Ιράν να ανταποδώσει σε πιθανές αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ.
«Συνιστούμε στους Αμερικανούς πολίτες στο βασίλειο να κάνουν το ίδιο», ανέφερε η πρεσβεία σε ανακοίνωση στον ιστότοπό της, επικαλούμενη τις «τρέχουσες περιφερειακές εντάσεις» εν μέσω του κύματος διαδηλώσεων στην Ισλαμική Δημοκρατία.
Xάος ή εσωτερική ανακατάταξη εντός καθεστώτος Ιράν, πολύ πιθανά σενάρια
Τα σενάρια του χάους ή μία εσωτερική ανακατάταξη εντός του καθεστώτος, είναι πολύ πιθανά, ανέφερε στο ΚΥΠΕ ο διεθνολόγος Χαράλαμπος Χρυσοστόμου σε σχέση με πιθανή πτώση του καθεστώτος του Ιράν, σημειώνοντας ότι μια ομαλή μετάβαση αυτή τη στιγμή φαντάζει ως το πιο απομακρυσμένο σενάριο, καθώς, όπως είπε, δεν υπάρχει εσωτερική αντιπολίτευση ή μια κατάσταση που μπορεί να διαδεχθεί το καθεστώς εκεί και να γίνει ομαλή μετάβαση.
Το Ιράν, ως εκ της θέσεως του, αλλά και της έκτασης του και του πληθυσμού του, είναι μια χώρα βαρόμετρο στη γεωπολιτική σταθερότητα στην περιοχή, σημείωσε ο κ. Χρυσοστόμου, και αν λάβει κανείς υπόψη ότι είναι μία από τις μεγαλύτερες πετρελαιοπαραγωγές χώρες του κόσμου και, ενδεχομένως και πυρηνική δύναμη, σε μια κατάσταση χάους «αυτό γίνεται ιδιαίτερα επικίνδυνο».
Ο κ. Χρυσοστόμου, ερωτηθείς από το ΚΥΠΕ αν αναμένεται Αμερικανική επέμβαση στο Ιράν ή αν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ προσπαθεί να υποχρεώσει το καθεστώς σε κάποιου είδους συνεργασία, είπε ότι οι ενδείξεις ότι αναμένεται κάποιο είδους κτύπημα είναι ότι είναι σε επιφυλακή όλες οι στρατιωτικές βάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή, ενώ, κάλεσαν υπηκόους ξένων χωρών να αποχωρήσουν από το Ιράν. Το Ισραήλ, πρόσθεσε, βρίσκεται σε επιφυλακή και εγρήγορση «διότι θεωρεί ότι μια τέτοια επίθεση από πλευράς των Ηνωμένων Πολιτειών θα στοχοποιήσει και το Ισραήλ ως ανταπάντηση από το Ιράν».
Σημείωσε ότι υπάρχουν τρεις τρόποι ενδεχόμενης αντίδρασης των ΗΠΑ.
«Ο πρώτος, ο οποίος θεωρώ είναι ο πιο απομακρυσμένος και ενδεχομένως και ο πιο επικίνδυνος και δύσκολος για τις ΗΠΑ είναι να επιχειρήσει στρατιωτική επιχείρηση χερσαίας παρέμβασης κάτι το οποίο είναι πάρα πολύ δύσκολο και το οποίο αποτέλεσμα θα είναι επίφοβο ως προς τις ΗΠΑ», είπε.
Η πιο πιθανή επιλογή, εκτίμησε ο διεθνολόγος, είναι να προχωρήσει μέσω των αμερικανικών βάσεων που υπάρχουν γύρω από το Ιράν, σε χώρες που είναι συμμαχικές με τις ΗΠΑ, σε αεροπορικά ή πυραυλικά χτυπήματα προς το Ιράν στοχεύοντας κυρίως πολιτικούς στόχους, όπως κτίρια στα της πολιτικής και θρησκευτικής ηγεσίας του Ιράν αλλά και στόχους που έχουν να κάνουν με τον στρατό και την αστυνομία, η οποία επιχειρεί να καταστείλει την εξέγερση αυτή τη στιγμή.
«Ο τρίτος τρόπος είναι ένας πιο χειρουργικός τρόπος όπως τον είδαμε στην περίπτωση της εκτέλεσης του Χανίγια του ηγέτη της Χαμάς όπου εκτελέστηκε στην Τεχεράνη όταν είχε επισκεφθεί το Ιράν για την τελετή ανακήρυξης του Προέδρου του Ιράν τότε», πρόσθεσε. Ενδεχομένως οι ΗΠΑ να το επιχειρήσουν αυτό κτυπώντας κεφαλές της πολιτικής ή της στρατιωτικής ηγεσίας του Ιράν για να αποσταθεροποιήσει ακόμα περισσότερο την κατάσταση, ανέφερε.
Η οποιαδήποτε παρέμβαση Τραμπ, σημείωσε ο κ. Χρυσοστόμου, «ενδεχομένως να γίνεται και για σκοπούς ανατροπής του καθεστώτος, που ήταν πάγιος στόχος των ΗΠΑ, όμως μπορεί να λειτουργήσει και σαν ένας μηχανισμός πίεσης, στο να έρθει σε μια κατάσταση συνδιαλλαγής ή συνεννόησης με το Ιράν, να απαιτήσει κάποιους άλλους στόχους, όπως ο έλεγχος του πυρηνικού προγράμματος και στην ουσία να μην προχωρήσει, εφόσον θα συνεννοηθεί με το καθεστώς, σε πτώση του καθεστώτος, κατά ανάλογο τρόπον, όπως έκανε με τη Βενεζουέλα». Σημείωσε ότι οι ΗΠΑ θέλουν να διασφαλίσουν τα συμφέροντά τους στην περιοχή, περιορίζοντας τη ρωσική και την κινέζικη επιρροή στο Ιράν.
Αναφερόμενος «στη θεωρητική περίπτωση» που πέφτει το καθεστώς στο Ιράν, ο κ. Χρυσοστόμου σημείωσε ότι μια ομαλή μετάβαση αυτή τη στιγμή φαντάζει ως το πιο απομακρυσμένο σενάριο, καθώς, όπως είπε, δεν υπάρχει εσωτερική αντιπολίτευση ή μια κατάσταση που μπορεί να διαδεχθεί το καθεστώς εκεί και να γίνει ομαλή μετάβαση.
«Το δεύτερο σενάριο που, ενδεχομένως είναι και πολύ πιθανό, είναι το σενάριο του χάους. Μιας εκτεταμένης και παρατεταμένης αναταραχής χωρίς να υπάρχει κεντρική εξουσία μετά την πτώση του καθεστώτος όπου και οι διαφορετικές εθνοτικές ομάδες αλλά και οι διαφορετικές ομάδες εξουσίας θα αντιπαλεύονται μέσα στο ίδιο το Ιράν μια κατάσταση ανάλογη του Ιράκ ή της Λιβύης μετά την πτώση των καθεστώτων και εκεί», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με τον κ. Χρυσοστόμου, πολύ πιθανή επίσης είναι μία εσωτερική ανακατάταξη εντός του καθεστώτος, «δηλαδή να φύγει η εξουσία από την θρησκευτική ομάδα που είναι αυτήν της στιγμή επικεφαλής, και να πάει στη στρατιωτική ηγεσία που είναι οι Φρουροί της Επανάστασης». Σημείωσε ότι ο ρόλος των Φρουρών της Επανάστασης, το οποίο μπορεί να αριθμεί «εκατοντάδες χιλιάδες» άτομα, δεν είναι μόνος στρατιωτικός αλλά και οικονομικός και εμπορικός. Σημείωσε ότι είναι ένα δίκτυο σε όλη τη χώρα που στηρίζει το καθεστώς και έχει εκτός από ως στρατιωτική δύναμη και οικονομική και άλλη.
Ερωτηθείς για τον ρόλο του Ρεζά Παχλαβί, γιο του Σάχη του Ιράν που ανέτρεψε η ισλαμική επανάσταση το 1979, ο κ. Χρυσοστόμου είπε το ερώτημα είναι κατά πόσον ο κ. Παχλαβί μπορεί να παίξει τον ρόλο του μεταβατικού ηγέτη ή του ηγέτη της επόμενης μέρας στο Ιράν.
Σημειώνοντας ότι λείπει 50 χρόνια από την χώρα, είπε ότι «δεν έχει ούτε προσλαμβάνουσες παραστάσεις, ούτε τα βιώματα του Ιρανικού λαού, βρίσκεται εδώ και 50 χρόνια στις ΗΠΑ σε μία ‘χρυσή εξορία’, και στην ουσία θεωρείται άνθρωπος των Αμερικανών, χωρίς να έχει ουσιαστικά ερείσματα λόγω της μεγάλης απουσίας του και της απόστασης μέσα στον Ιρανικό λαό αυτήν τη στιγμή».
Ο Ιρανικός λαός, σημείωσε ο κ. Χρυσοστόμου, εξεγείρεται απέναντι σε ένα αυταρχικό καθεστώς και για λόγους οικονομικής εξαθλίωσης και για λόγους παραβίασης των ανθρωπίνων του δικαιωμάτων. «Δεν έχει όμως φιλικά αισθήματα απέναντι στις ΗΠΑ. Άρα είναι αμφίβολο κατά πόσο μπορεί ο Παχλαβί αυτήν τη στιγμή να παίξει έναν ρόλο με αποδοχή εντός του Ιρανικού λαού για την επόμενη μέρα στο Ιράν», σημείωσε.
\