Νέες δυνατότητες για αμφισβήτηση καταχρηστικών όρων ακόμη και σε παλαιές συμβάσεις δημιουργεί η πρόταση νόμου, που ψήφισε την περασμένη Πέμπτη η Ολομέλεια της Βουλής, τροποποιώντας τον περί Προστασίας του Καταναλωτή Νόμο και επεκτείνοντας την εφαρμογή του ανεξαρτήτως της ημερομηνίας υπογραφής των συμβάσεων.
Η πρόταση νόμου, που κατατέθηκε από τον Πρόεδρο του Κινήματος Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών Σταύρο Παπαδούρη, στοχεύει στην άρση ενός διαχρονικού κενού στη νομοθεσία, το οποίο περιόριζε την εξέταση καταχρηστικών ρητρών μόνο σε συμβάσεις που είχαν συναφθεί μετά το 1997. Με τη νέα ρύθμιση, τα δικαστήρια θα μπορούν να εξετάζουν τον καταχρηστικό χαρακτήρα ρητρών σε οποιαδήποτε σύμβαση, ακόμη και αν αυτή υπογράφηκε πριν από την εισαγωγή της σχετικής νομοθεσίας.
Η αλλαγή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για δανειολήπτες και καταναλωτές, που έχουν παλαιές συμβάσεις με τράπεζες ή άλλους πιστωτές, καθώς τους δίνεται πλέον η δυνατότητα να επικαλεστούν τις πρόνοιες της ευρωπαϊκής οδηγίας για τις καταχρηστικές ρήτρες και σε παλαιότερες συμφωνίες.
Η πρόταση νόμου ψηφίστηκε με 25 ψήφους υπέρ και 7 κατά. Εναντίον ψήφισαν οι βουλευτές του ΔΗΣΥ Δημήτρης Δημητρίου, Νίκος Γεωργίου, Γιώργος Καρούλλας, Νίκος Τορναρίτης, Σάββια Ορφανίδου, Χάρης Γεωργιάδης και η Πρόεδρος της Βουλής Αννίτα Δημητρίου.
Παρουσιάζοντας την πρόταση, ο Σταύρος Παπαδούρης είχε αναφέρει ότι τόσο η νομολογία των κυπριακών δικαστηρίων όσο και του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβάλλουν την αφαίρεση καταχρηστικών ρητρών από συμβάσεις, ανεξαρτήτως χρόνου σύναψής τους. Όπως είπε, η υφιστάμενη κυπριακή νομοθεσία περιόριζε αδικαιολόγητα την εφαρμογή της μόνο σε συμβάσεις μετά το 1997, όταν είχε τεθεί σε εφαρμογή σχετική νομοθεσία, αφήνοντας εκτός ελέγχου μεγάλο αριθμό συμφωνιών.
Αναφέρθηκε επίσης σε αποφάσεις του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου και της Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτή, στις οποίες είχαν εντοπιστεί καταχρηστικοί όροι σε συμβάσεις, χωρίς όμως οι υποθέσεις αυτές να οδηγηθούν μέχρι σήμερα ενώπιον δικαστηρίου. Υποστήριξε ακόμη ότι εκκρεμούν αποφάσεις που αφορούν συστημικές τράπεζες, οι οποίες «παρέμειναν στα συρτάρια της Νομικής Υπηρεσίας» και ότι μόνο μια υπόθεση που αφορούσε την Societe Generale οδηγήθηκε στο δικαστήριο.
Υπέρ της πρότασης τάχθηκε και ο μεμονωμένος σοσιαλιστής βουλευτής Κωστής Ευσταθίου, ο οποίος συνεχάρη τον εισηγητή, δηλώνοντας ότι η ρύθμιση δίνει «μια ισχνή μεν αλλά πολύτιμη δυνατότητα στους οφειλέτες έναντι των μεγάλων δανειστών» να επικαλεστούν την ύπαρξη καταχρηστικών ρητρών για να προστατεύσουν τα συμφέροντά τους.
Από πλευράς ΔΗΚΟ, ο βουλευτής Παύλος Μυλωνάς ζήτησε διευκρινίσεις ως προς το κατά πόσο η ρύθμιση καλύπτει όλα τα τραπεζικά ιδρύματα. Ο κ. Παπαδούρης απάντησε ότι η πρόταση αφορά όλους τους πιστωτές, είτε πρόκειται για τράπεζες είτε για άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και ταμεία.
Η ψήφιση της τροποποίησης θεωρείται ότι θα έχει άμεσο αντίκτυπο σε εκκρεμείς και μελλοντικές δικαστικές υποθέσεις που αφορούν δανειακές και άλλες καταναλωτικές συμβάσεις, καθώς ανοίγει τον δρόμο για επανεξέταση ρητρών που μέχρι σήμερα δεν μπορούσαν να ελεγχθούν δικαστικά λόγω χρονικών περιορισμών.
Νέα ρύθμιση για προστασία από τις καταχρηστικές ρήτρες σε όλες τις συμβάσεις
Μια νέα νομοθετική ρύθμιση στην Κύπρο δίνει τη δυνατότητα στους καταναλωτές να αμφισβητήσουν καταχρηστικούς όρους σε συμβάσεις, ακόμη και σε παλαιότερες, που είχαν συναφθεί πριν το 1997. Η τροποποίηση του νόμου περί Προστασίας του Καταναλωτή επεκτείνει την εφαρμογή του ανεξαρτήτως της ημερομηνίας υπογραφής των συμβάσεων, δίνοντας στα δικαστήρια τη δυνατότητα να εξετάζουν τον καταχρηστικό χαρακτήρα ρητρών σε οποιαδήποτε σύμβαση. Η ρύθμιση αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για δανειολήπτες και καταναλωτές με παλαιές συμβάσεις με τράπεζες, καθώς τους παρέχει τη δυνατότητα να επικαλεστούν την ευρωπαϊκή οδηγία για τις καταχρηστικές ρήτρες και σε προηγούμενες συμφωνίες. Η πρόταση νόμου ψηφίστηκε με 25 ψήφους υπέρ και 7 κατά. Ο εισηγητής της πρότασης, Σταύρος Παπαδούρης, τόνισε ότι η νομολογία των κυπριακών και ευρωπαϊκών δικαστηρίων επιβάλλει την αφαίρεση καταχρηστικών ρητρών ανεξαρτήτως του χρόνου σύναψης των συμβάσεων. Η υφιστάμενη νομοθεσία περιόριζε αδικαιολόγητα την εφαρμογή της μόνο σε συμβάσεις μετά το 1997. Η ψήφιση της τροποποίησης αναμένεται να έχει άμεσο αντίκτυπο σε εκκρεμείς και μελλοντικές δικαστικές υποθέσεις που αφορούν δανειακές και καταναλωτικές συμβάσεις, καθώς παρέχει νέα εργαλεία στους καταναλωτές για την προστασία των δικαιωμάτων τους.
