Σταθερή ανάπτυξη της κεφαλαιαγοράς υπό το βλέμμα της ΕΚΚ

Πρόεδρος Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Κύπρου
Το 2026 σηματοδοτεί μια νέα φάση για τις κεφαλαιαγορές στην Ευρώπη και την Κύπρο. Οι αναθεωρήσεις των MiFID II / MiFIR, AIFMD II, UCITS, καθώς και οι κανονισμοί MiCA και DORA, φέρνουν μεγαλύτερη διαφάνεια, προστασία των επενδυτών και ψηφιακή ανθεκτικότητα. Παράλληλα, η κεφαλαιαγορά της Κύπρου συνεχίζει να αναπτύσσεται με σταθερό ρυθμό, ενώ η ιδιωτικοποίηση του ΧΑΚ αναμένεται να ενισχύσει τον ρόλο του ως πλατφόρμα χρηματοδότησης επιχειρήσεων.
MiFID II / MiFIR
Μετά από μια πολυετή περίοδο έντονων νομοθετικών παρεμβάσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση πέρασε πλέον από τη φάση της θέσπισης κανόνων στη φάση της εφαρμογής και της αξιολόγησής τους στην πράξη το 2025 και το 2026. Η αναθεώρηση του πλαισίου MiFID II / MiFIR, που τίθεται σταδιακά σε ουσιαστική εφαρμογή εντός του 2026, στοχεύει στη μείωση της πολυπλοκότητας, την καλύτερη πληροφόρηση των επενδυτών και τον περιορισμό πρακτικών που δημιουργούν συγκρούσεις συμφερόντων. Στην πράξη, αυτό μεταφράζεται σε μεγαλύτερη διαφάνεια για το κόστος των επενδύσεων και σε πιο σαφείς υποχρεώσεις για όσους παρέχουν επενδυτικές συμβουλές. Ο τομέας της παροχής επενδυτικών υπηρεσιών στην Κύπρο το 2025 συνέχισε να έχει ανακατατάξεις, παρουσιάζοντας άνοδο. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία για τον Νοέμβριο, ο αριθμός των ΚΕΠΕΥ ανήλθε στις 253, ενώ βρίσκονται υπό διαδικασία αδειοδότησης άλλες περίπου 30 αιτήσεις διαφόρων τύπων. Ως ΕΚΚ, το 2026 θα ενισχύσουμε τους εποπτικούς μας ελέγχους και θα επικεντρωθούμε στη συμπεριφορά των ΚΕΠΕΥ έναντι των πελατών τους.
AIFMD II και UCITS
Παράλληλα, το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις συλλογικές επενδύσεις, μέσω της αναθεώρησης της AIFMD και στοχευμένες τροποποιήσεις για ευθυγράμμιση του νέου πλαισίου UCITS με την AIFMD II, εισάγει αυξημένες απαιτήσεις για τη διαχείριση ρευστότητας και την αντιμετώπιση περιόδων έντονης πίεσης στις αγορές. Οι αλλαγές αυτές αντανακλούν την ανάγκη οι επενδυτές να αισθάνονται ότι τα κεφάλαιά τους προστατεύονται ακόμη και σε συνθήκες αβεβαιότητας. Στην Κύπρο, ο τομέας των συλλογικών επενδύσεων συνέχισε το 2025 να παρουσιάζει σταθερή και βιώσιμη ανάπτυξη. Με βάση τα στατιστικά στοιχεία για το 2ο τρίμηνο του 2025, η ΕΚΚ έχει υπό την εποπτεία της συνολικά 319 Εταιρείες Διαχείρισης Συλλογικών Επενδύσεων και Οργανισμούς Συλλογικών Επενδύσεων (ΟΣΕ), με το συνολικό Ενεργητικό Υπό Διαχείριση να διαμορφώνεται στα €10,6 δισ. Παρά τη μείωση στον αριθμό των εταιρειών διαχείρισης και των οργανισμών συλλογικών επενδύσεων, ο συνολικός όγκος υπό διαχείριση αυξάνεται, γεγονός που καταδεικνύει ότι ο τομέας συγκεντρώνει κεφάλαια με πιο σταθερό και συγκροτημένο τρόπο. Οι νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες μπορούν να προσελκύσουν και άλλους σοβαρούς διαχειριστές κεφαλαίων στο νησί, συμβάλλοντας στην περαιτέρω ανάπτυξη του τομέα.
MiCA και DORA
Εντός του 2025, ιδιαίτερη σημασία απέκτησε η πλήρης εφαρμογή του Κανονισμού MiCA, ο οποίος έθεσε, για πρώτη φορά σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενιαίους κανόνες για την παροχή υπηρεσιών σε κρυπτο-στοιχεία. Το 2026 θα διαφανεί περαιτέρω αν η μετάβαση σε ένα ενιαίο εποπτευόμενο πλαίσιο μπορεί να ενισχύσει την εμπιστοσύνη χωρίς να περιορίσει την καινοτομία. Στην Κύπρο αδειοδοτήθηκαν ήδη οι πρώτοι πάροχοι κάτω από το MiCA. Σε άμεση συνάφεια με αυτό είναι και ο Κανονισμός DORA, ο οποίος εισήγαγε το 2025 ενιαίες απαιτήσεις για την ψηφιακή ανθεκτικότητα των χρηματοοικονομικών οργανισμών γενικότερα. Σε μια εποχή όπου οι τεχνολογικοί κίνδυνοι είναι εξίσου σοβαροί με τους χρηματοοικονομικούς, η αποτελεσματική εφαρμογή του DORA αποτελεί βασικό δείκτη ωριμότητας της εποπτείας. Ήδη, η ΕΚΚ αξιολογεί κατά πόσο ευθυγραμμίζονται με τις πρόνοιες του DORA οι νέες οντότητες που υποβάλλουν αίτηση για αδειοδότηση.
Η AMLA
Από την 1η Ιουλίου 2025, η Ευρωπαϊκή Αρχή Καταπολέμησης Νομιμοποίησης Εσόδων, γνωστή ως AMLA, ανέλαβε ρόλο συντονισμού και υποστήριξης των εθνικών εποπτικών Αρχών, ενώ από το 2028 θα έχει άμεση εποπτική αρμοδιότητα σε οντότητες υψηλού ρίσκου, με εξουσίες επιβολής κυρώσεων και διαμόρφωσης κοινών ευρωπαϊκών προτύπων εποπτείας. Η ΕΚΚ συμμετέχει ενεργά στον ευρωπαϊκό διάλογο και συνεργάζεται στενά με την AMLA, με στόχο την πλήρη εναρμόνιση και την αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογικών λύσεων, όπως η επαλήθευση πραγματικών δικαιούχων σε πραγματικό χρόνο και η αυτοματοποιημένη παρακολούθηση συναλλαγών. Όπως και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι επόπτες, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου καλείται να λειτουργήσει σε ένα αυστηρότερο ευρωπαϊκό πλαίσιο, διατηρώντας ταυτόχρονα την ευελιξία και την εγγύτητα προς την αγορά.
Ιδιωτικοποίηση ΧΑΚ
Επιπλέον των ευρωπαϊκών ρυθμιστικών εξελίξεων, το 2026 στο προσκήνιο θα βρεθεί και η ιδιωτικοποίηση του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου (ΧΑΚ). Ήδη, το σχετικό νομοσχέδιο βρίσκεται ενώπιον της Βουλής των Αντιπροσώπων για διαβούλευση και ψήφιση, με στόχο την επιλογή στρατηγικού επενδυτή που θα αναλάβει τη λειτουργία του ΧΑΚ. Ως ΕΚΚ, πιστεύουμε ότι είναι προς την ορθή κατεύθυνση και αναμένουμε ότι θα ενισχυθεί ο ρόλος του Χρηματιστηρίου ως εναλλακτική μορφή χρηματοδότησης των εταιρειών για χρηματοδότηση των εργασιών τους.
Γενικά, η συνδυασμένη εφαρμογή των νέων ευρωπαϊκών κανόνων, η ενίσχυση της διαφάνειας και της προστασίας των επενδυτών, σε συνδυασμό με τον ενισχυμένο εποπτικό ρόλο της ΕΚΚ, διαμορφώνουν ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον. Σε αυτό το πλαίσιο, η κυπριακή κεφαλαιαγορά έχει όλα τα εχέγγυα να αναπτυχθεί περαιτέρω το 2026, ενισχύοντας την οικονομία.