Το 2025 δεν ζητά αποχαιρετισμό, αλλά απολογισμό

Της
Ελένης Κωνσταντίνου
Δεν είναι η αλλαγή του χρόνου που μας φέρνει αντιμέτωπους με την αλήθεια, είναι όσα επιλέγουμε συστηματικά να αγνοούμε όσο ο χρόνος κυλά. Το 2026 έρχεται όχι ως υπόσχεση, αλλά και ως συνέπεια. Και το 2025 που αφήνουμε πίσω δεν ζητά αποχαιρετισμό, ζητά απολογισμό.
Το 2026 δεν ξεκινά με λευκό χαρτί. Κουβαλάει τις πληγές των προηγούμενων ετών και τις βαθαίνει. Πόλεμοι που όχι μόνο δεν τελείωσαν, αλλά κανονικοποιήθηκαν. Συγκρούσεις που μετατράπηκαν σε «δελτία ειδήσεων», σε αριθμούς θυμάτων, σε γραφήματα στρατιωτικών δαπανών. Ήταν άλλη μια χρονιά όπου ο πόλεμος έπαψε να σοκάρει. Έγινε κανονικότητα, στρατηγική, επένδυση. Σε έναν κόσμο που αυτοπροσδιορίζεται ως «πολιτισμένος», οι πολεμικές μηχανές δούλεψαν στο μέγιστο, απορροφώντας δισεκατομμύρια δημοσίου χρήματος, την ώρα που κοινωνίες ολόκληρες στερούνται τα στοιχειώδη. Το 2025 δεν χαρακτηρίστηκε μόνο από τις συγκρούσεις στα μέτωπα, αλλά και από τη σιωπηρή αποδοχή τους.
Η Ευρώπη επένδυσε ξανά και ξανά στο φόβο. Εξοπλιστικά προγράμματα με αστρονομικά ποσά εγκρίθηκαν με πρωτοφανή ταχύτητα, ενώ για την Παιδεία και την Υγεία η απάντηση παρέμεινε η ίδια: «δεν υπάρχουν πόροι». Σχολεία χωρίς καθηγητές, νοσοκομεία χωρίς προσωπικό, νέοι χωρίς προοπτική. Όχι επειδή δεν μπορούμε, αλλά επειδή δεν επιλέγουμε.
Τ
ο 2025 κατέγραψε και κάτι ακόμη: τη σταθερή διεύρυνση της φτώχειας και της ανεργίας στην Ευρώπη στους νέους. Όχι ως εξαίρεση, αλλά ως δομικό χαρακτηριστικό. Εργασία χωρίς αξιοπρέπεια, μισθοί που δεν καλύπτουν βασικές ανάγκες, κοινωνικά κράτη που υποχωρούν μπροστά στη «δημοσιονομική πειθαρχία».
Εργασία χωρίς αξιοπρέπεια, μισθοί που δεν καλύπτουν βασικές ανάγκες, κοινωνικά κράτη που υποχωρούν μπροστά στη «δημοσιονομική πειθαρχία».
Κι όμως, μέσα σε όλα αυτά, η πολιτική ρητορική συνέχισε να μιλά για «σταθερότητα» και «ανάπτυξη», λες και οι λέξεις αρκούν για να κρύψουν την κοινωνική διάλυση. Το 2025 μας δίδαξε ότι οι ευχές δεν είναι απλώς ανεπαρκείς –είναι επικίνδυνες όταν υποκαθιστούν την ευθύνη.
Το 2026 δεν θα είναι διαφορετικό επειδή αλλάξαμε ημερολόγιο. Θα είναι διαφορετικό μόνο αν αλλάξουμε προτεραιότητες. Αν πάψουμε να μετράμε την ασφάλεια σε πυραύλους και αρχίσουμε να τη μετράμε σε σχολεία, νοσοκομεία και ανθρώπινες ζωές. Διαφορετικά, θα συνεχίσουμε να προχωράμε μπροστά, αφήνοντας πίσω μας όχι απλώς μια χρονιά, αλλά το ίδιο το νόημα της κοινωνικής συνοχής.