Το κόστος του πολέμου με το Ιράν και οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις

Του William Hartung
Ο πόλεμος που ξέσπασε μεταξύ Ιράν και Ισραήλ, με τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών, έχει πλέον εξελιχθεί σε σύγκρουση που απλώνεται σε όλη τη Μέση Ανατολή. Από τις 28 Φεβρουαρίου, οι αεροπορικές επιθέσεις έχουν επεκταθεί σε διάφορες χώρες της περιοχής, όπως ο Λίβανος, το Κουβέιτ, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, πλήττοντας στρατιωτικές βάσεις, πόλεις του Ισραήλ και ακόμη και ένα δημοτικό σχολείο στο Ιράν. Οι επιθέσεις έχουν αφήσει πάνω από 1.000 θύματα, με το μεγαλύτερο μέρος των θυμάτων να καταγράφεται στο Ιράν και τον Λίβανο.
Η κατάσταση συνεχώς κλιμακώνεται, με την ηγεσία του Ιράν να δηλώνει ότι θα κλείσει το Στενό του Ορμούζ, μια κρίσιμη θαλάσσια οδό για τη μεταφορά πετρελαίου, προκαλώντας σοβαρές ανησυχίες για τις διεθνείς αγορές. Στη συνέχεια, οι επιθέσεις επεκτάθηκαν σε στρατηγικούς στόχους, όπως η αμερικανική πρεσβεία στη Σαουδική Αραβία και ένα data center της Apple. Παράλληλα, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει προαναγγείλει την συνέχιση των βομβαρδισμών, ενώ οι ΗΠΑ αναμένουν περισσότερες απώλειες στις τάξεις των στρατιωτών τους.
Το κόστος αυτής της σύγκρουσης, τόσο σε ανθρώπινες ζωές όσο και σε οικονομικούς πόρους, είναι δύσκολο να υπολογιστεί ακριβώς, δεδομένης της συνεχούς κλιμάκωσης. Ωστόσο, όπως παρατηρήθηκε σε προηγούμενους πολέμους, όπως στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, οι πρώτες εκτιμήσεις του κόστους αποδείχθηκαν αισθητά χαμηλότερες από το τελικό βάρος που ανέλαβαν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Στο Αφγανιστάν, για παράδειγμα, οι εκτιμήσεις ήταν για έναν γρήγορο πόλεμο, αλλά τελικά διήρκεσε πάνω από 20 χρόνια, προκαλώντας πάνω από 8 τρισεκατομμύρια δολάρια σε κόστος, περιλαμβανομένων των μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων για τη φροντίδα των βετεράνων.
Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Πολιτικών Μελετών, οι ΗΠΑ ξοδεύουν πάνω από 59 εκατ. δολάρια την ημέρα για την μετακίνηση στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή, ενώ το κόστος των βομβών και των πυραύλων αυξάνεται συνεχώς. Η κατάσταση αυτή, σε συνδυασμό με την πιθανότητα αύξησης των τιμών πετρελαίου λόγω της κλεισίματος του Στενού του Ορμούζ, ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρές οικονομικές συνέπειες παγκοσμίως. Οι αντιποίνων και το κόστος ανασυγκρότησης μετά τη σύγκρουση προσθέτουν νέα βάρη στον προϋπολογισμό των ΗΠΑ και στους πολίτες τους.
Το Ιράν, παρά τις διαβεβαιώσεις του Προέδρου Τραμπ, ότι η χώρα θα αναπτύξει πυρηνική ικανότητα, χρειάζεται χρόνια για να κατασκευάσει πυρηνικές βόμβες. Οι αρχικές εκτιμήσεις σχετικά με τη διάρκεια και το κόστος του πολέμου είναι ήδη απολύτως διαφορετικές από τις πραγματικές συνέπειες. Η συμφωνία του Ιράν για τον περιορισμό του πυρηνικού του προγράμματος, η οποία διακόπηκε από τη διοίκηση Τραμπ, φαινόταν ως μια πιθανή λύση για την αποφυγή μιας ανεξέλεγκτης στρατιωτικής σύγκρουσης.
Το μάθημα που πρέπει να αντλήσουμε από αυτή τη σύγκρουση είναι σαφές: η χρήση βίας δεν φέρνει συνήθως τα επιθυμητά αποτελέσματα και το κόστος της είναι συνήθως μεγαλύτερο από τα όποια βραχυπρόθεσμα οφέλη. Με τον πόλεμο να συνεχίζεται, η αποκατάσταση της ειρήνης και η μείωση του ανθρωπιστικού και οικονομικού κόστους φαίνονται πιο μακρινά από ποτέ.